Paragraaf grondbeleid

7.1 Inleiding

Terug naar navigatie - Paragraaf grondbeleid - 7.1 Inleiding

Na het bereiken van een piek in de zomer van 2022, daalden de huizenprijzen een jaar lang. Dat was het gevolg van een combinatie van stijgende hypotheekrente en verslechterde economische vooruitzichten.

Deze daling draaide in de zomer van 2023: de rente bleef stabiel en inkomens begonnen te stijgen. Hogere inkomens vergrootten de leencapaciteit, terwijl het aanbod van nieuwe woningen krap bleef. Sindsdien zijn de huizenprijzen hersteld en liggen ze ver boven het niveau van medio 2022.

Voor 2024 waren de prijzen gemiddeld 8,7 % hoger dan in 2023. DNB verwacht dat de huizenprijzen in 2025 met circa 7 % stijgen, en dat die groei in 2026 (en naar verwachting ook in 2027) afvlakt naar ongeveer 4 % per jaar.

Deze stijging wordt vooral gedreven door hogere lonen, die zowel de koopkracht als de maximale leencapaciteit vergroten, én door blijvende woningnood en beperkt nieuwbouwaanbod.

Starters blijven het moeilijk hebben. Volgens DNB is het benodigde bruto gezinsinkomen om een gemiddelde woning te kunnen financieren voor veel starters nog steeds buiten bereik. Vormen als eigen spaargeld, schenkingen of gedeelde aankoop blijven noodzaak.

Het aanbod van nieuwbouwwoningen blijft ernstig beperkt door hoge bouwkosten, hogere prijzen van bouwmaterialen, personeelstekorten en strenge stikstofregelgeving. Gezien het belang van voldoende woningaanbod voor de toegankelijkheid van de Nederlandse woningmarkt, is het essentieel dat onze gemeente de komende jaren het aanbod van nieuwbouwwoningen uitbreidt—voor diverse doelgroepen.

7.2 Nota Grondbeleid 2026-2029

Terug naar navigatie - Paragraaf grondbeleid - 7.2 Nota Grondbeleid 2026-2029

De Nota Grondbeleid 2026-2029 is inmiddels door de Raad vastgesteld. Hiermee worden onderstaande doelen nagestreefd:

  • Het te voeren grondbeleid aanpassen aan de actuele wet- en regelgeving.
  • De raad kaders voor het te voeren grondbeleid vast laten stellen.
  • De uitvoeringsplannen baseren op het vastgestelde grondbeleid.
  • Het creëren van duidelijkheid over grondverwerving en de uitgifte van gronden.
  • Het bieden van inzicht in de wijze waarop grondprijzen tot stand komen.
  • Het toevoegen van erfpacht als een van de instrumenten binnen het grondbeleid.   

Het grondbeleid heeft betrekking op de wijze waarop de gemeente haar instrumenten van grondbeleid zo optimaal mogelijk kan inzetten om de beleidsdoelstellingen binnen de gemeentelijke programma’s te verwezenlijken. 

7.3 Grondexploitatiecomplexen

Terug naar navigatie - Paragraaf grondbeleid - 7.3 Grondexploitatiecomplexen

Aan het begin van het boekjaar waren de volgende complexen in exploitatie:
Jagerswei II te Broeksterwâld,
Jagerswei III te Broeksterwâld,
De Westereen East te De Westereen,
Oostersingel te De Westereen,
De Bosk te Feanwâlden,
Adolarstrjitte te Walterswâld,
De Moark en Juckemawei te Rinsumageast,
Prikkebosk te Damwâld,
Botkeskoalle te Damwâld,
De Frosk te De Westereen.

Aan het einde van het boekjaar zullen de complexen Jagerswei II en Jagerswei  III  te Broeksterwâld,  Adolarstrjitte te Walterswâld en Oostersingel te De Westereen worden afgesloten. In de loop van het boekjaar is grondexploitatie De Wiken te De Westereen geopend. 


In Tabel 1 is het verloop van de boekwaarde gedurende het boekjaar, de totale winstneming en de balanswaarde aan het einde van het boekjaar na actualisatie per grondexploitatiecomplex gespecificeerd. De boekwaarde van de grondexploitatiecomplexen betreft het saldo van de gerealiseerde kosten en de gerealiseerde opbrengsten.
Het te verwachten resultaat van de grondexploitatiecomplexen tezamen bedraagt op basis van de eindwaarde na actualisatie €2.064.247,-. Er is een verliesvoorziening met betrekking tot de grondexploitatie Oostersingel gevormd, na actualisatie van de grondexploitaties, omdat de kostenstijging  sneller oploopt dan de opbrengstenstijging en omdat er extra kosten gemaakt moeten worden om de grond gereed te maken voor verkoop.

TABEL 1: Totaaloverzicht grondexploitatiecomplexen
Project Einddatum BW 1-1-2025 BW 31-12-2025 Totale winstneming Balanswaarde 1-1-2026
Oostersingel, De Westereen 31-12-2028                             -17.527                                 -9.203                            5.296                                     -3.907
De Westereen-East, De Westereen 31-12-2026                          -573.150                         -1.150.828                        553.421                                 -597.407
Jagerswei II, Broeksterwâld 31-12-2026                          -183.641                             -313.069                        134.779                                 -178.290
Jagerswei III, Broeksterwâld 31-12-2026                          -256.008                             -288.214                          27.805                                 -260.409
Adolarstrjitte, Walterswâld 31-12-2026                          -256.394                             -368.649                        123.325                                 -245.324
De Bosk, Feanwâlden 31-12-2030                        1.232.959                              272.371                        771.521                               1.043.892
De Moark en Juckemawei, Rinsumageast 31-12-2030                            197.782                              664.426                                   -                                    664.426
De Botkesskoalle, Damwâld 31-12-2027                              10.780                              134.850                                   -                                    134.850
De Frosk, De Westereen 31-12-2030                            245.226                              252.022                                   -                                    252.022
Prikkebosk, Damwâld 31-12-2031                        1.205.077                           1.254.394                                   -                                 1.254.394
De Wiken, De Westereen 31-12-2029  n.v.t.                                  54.776                                   -                                       54.776
Totaal                          1.605.104                              448.101                    1.616.146                               2.064.247

7.4 Winstneming grondexploitatiecomplexen

Terug naar navigatie - Paragraaf grondbeleid - 7.4 Winstneming grondexploitatiecomplexen

Op grond van Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dient de gemeente bij grondexploitatiecomplexen tussentijds winst te nemen conform de Percentage of Completion-methode. Het uitgangspunt van de Percentage of Completion-methode is de tot en met het huidige boekjaar gerealiseerde kosten en opbrengsten, ten opzichte van de totale kosten en opbrengsten. In Tabel 2. Winstneming. is de totale winstneming op basis van de Percentage of Completion-methode na actualisatie per grondexploitatiecomplex gespecificeerd.

TABEL 2: Winstneming
Project Resultaat PoC-percentage Totale winstneming
Oostersingel, De Westereen                       -208.332 61,5%                             -208.332
De Westereen-East, De Westereen                         719.135 76,0%                              553.421
Jagerswei II, Broeksterwâld                         206.152 66,7%                              134.779
Jagerswei III, Broeksterwâld                           71.450 51,7%                                 27.805
Adolarstrjitte, Walterswâld                         202.581 59,2%                              123.325
De Bosk, Feanwâlden                     1.326.940 58,0%                              771.521
De Moark en Juckemawei, Rinsumageast                           70.774  n.v.t.                              -168.351
De Botkesskoalle, Damwâld                           16.441  n.v.t.                                           -  
De Frosk, De Westereen                           20.815  n.v.t.                                           -  
Prikkebosk, Damwâld                     2.041.850  n.v.t.                                           -  
De Wiken, De Westereen                         246.798  n.v.t.                                           -  
Totaal                     4.467.806                             1.234.167

In Tabel 3. Specificatie winstneming. is de winstneming op basis van de Percentage of Completion-methode na actualisatie per boekjaar en grondexploitatiecomplex gespecificeerd.

TABEL 3: Specificatie winstneming
Project Totale winstneming 2017-2022 2023 2024 2025
Oostersingel, De Westereen                       -208.332                              21.872                               -18.832                            2.257                                     -5.297
De Westereen-East, De Westereen                         553.421                            324.313                               -32.984                        197.348                                     64.744
Jagerswei II, Broeksterwâld                         134.779                              63.286                                 88.748                        -22.606                                       5.351
Jagerswei III, Broeksterwâld                           27.805                                        -                                     9.883                          23.518                                     -5.596
Adolarstrjitte, Walterswâld                         123.325                                        -                                         201                        113.879                                       9.245
De Bosk, Feanwâlden                         771.521                            155.004                              193.138                        -46.418                                  469.796
De Moark en Juckemawei, Rinsumageast  n.v.t.   n.v.t.   n.v.t.                                    -                                                -  
De Botkesskoalle, Damwâld                                    -                                          -                                            -                                     -                                                -  
De Frosk, De Westereen                                    -    n.v.t.   n.v.t.   n.v.t.                                      -3.767
Prikkebosk, Damwâld                                    -                                          -                                            -                                     -                                                -  
De Wiken, De Westereen                                    -                                          -                                            -                                     -                                                -  
Totaal                     1.402.518                            564.475                              240.154                        267.978                                  534.474

De totale winstneming van de grondexploitatiecomplexen tezamen bedraagt na actualisatie €4.467.806,-. In de voorgaande boekjaren is een tussentijdse winst ten bedrage van €1.607.081 genomen. De resterende winst wordt in de komende jaren op basis van de PoC-methode genomen. 

 

7.5 Nog te realiseren kosten en opbrengsten

Terug naar navigatie - Paragraaf grondbeleid - 7.5 Nog te realiseren kosten en opbrengsten

In Tabel 4. Specificatie nog te realiseren kosten en opbrengsten. zijn de nog te realiseren kosten en opbrengsten per 31-12-2025 per grondexploitatiecomplex gespecificeerd.
De boekwaarde van de grondexploitatiecomplexen betreft het saldo van de gerealiseerde kosten en de gerealiseerde opbrengsten tot en met 31-12-2025. De nog te realiseren kosten zorgen voor een verhoging van de boekwaarde en de nog te realiseren opbrengsten zorgen voor een verlaging van de boekwaarde. De boekwaarde per 31-12-2025 vermeerderd met de nog te realiseren kosten en verminderd met de nog te realiseren opbrengsten resulteert in het eindresultaat.

TABEL 4: Nog te realiseren kosten en opbrengsten
Project BW 31-12-2025 Nominale kosten Nominale opbrengsten Eindresultaat
Oostersingel, De Westereen                            -9.203                            743.036                             -525.501                      -208.332
De Westereen-East, De Westereen                   -1.150.828                            431.693                                          -                          719.135
Jagerswei II, Broeksterwâld                       -313.069                            106.917                                          -                          206.152
Jagerswei III, Broeksterwâld                       -288.214                            216.764                                          -                            71.450
Adolarstrjitte, Walterswâld                       -368.649                            166.068                                          -                          202.581
De Bosk, Feanwâlden                         272.371                            502.307                         -2.101.618                    1.326.940
De Moark en Juckemawei, Rinsumageast                         664.426                        1.322.799                         -2.058.019                          70.794
De Botkesskoalle, Damwâld                         134.850                            168.597                             -319.888                          16.441
De Frosk, De Westereen                         252.022                            762.817                         -1.035.655                          20.816
Prikkebosk, Damwâld                     1.254.394                        2.373.835                         -5.670.079                    2.041.850
De Wiken, De Westereen                           54.776                        2.233.424                         -2.534.998                        246.798
Totaal                         502.877                        9.028.257                       -14.245.758                    4.714.624

 

7.6 Risico’s

Terug naar navigatie - Paragraaf grondbeleid - 7.6 Risico’s

Voor de elf lopende grondexploitaties zijn de risico's geïnventariseerd en gekwantificeerd. De totale omvang van de geïnventariseerde risico's bedraagt € 324.258,-.

De belangrijkste risico's hebben betrekking op een mogelijke vertraging in de uitgifte van kavels, achterblijvende verkopen en kostenstijgingen die uitstijgen boven de reeds in de grondexploitaties verwerkte indexeringen. Daarnaast kunnen rentestijgingen en projectspecifieke omstandigheden leiden tot afwijkingen in de financiële resultaten.

Voor deze risico's is geen afzonderlijke bestemmingsreserve gevormd. De risico's worden jaarlijks geïnventariseerd, beoordeeld en gekwantificeerd. Op basis hiervan wordt binnen het kader van het gemeentelijke risicomanagement de benodigde weerstandscapaciteit bepaald en betrokken bij de afweging van de algemene reserve.

Een nadere toelichting op de geïnventariseerde risico's en de wijze waarop deze zijn meegewogen in het weerstandsvermogen is opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.