Programma 5: Wenjen en Omjouwing

5.1 Waar gaat programma 5 ‘Wenjen en Omjouwing’ over?

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.1 Waar gaat programma 5 ‘Wenjen en Omjouwing’ over?

Programmaportefeuillehouder: K. Wielstra, T. Bakker

Dit programma gaat over waar mensen wonen en over de omgeving waarin zij dat doen: de drie grote kernen, de woningbouw in de dorpen, de Omgevingswet, en de opgaven rond afval, energie en circulaire economie.

De komende vier jaar stellen we een ontwikkelstrategie op voor Damwâld Noard, maken we een gebiedsvisie voor De Westereen en zoeken we strategische kansen voor Feanwâlden. We stellen een ruimtelijk afwegingskader op en hebben in onze plannen aandacht voor zorggeschikte woningen, ouderenwoningen en starterswoningen. We stellen de omgevingsvisie vast en werken toe naar een definitief omgevingsplan. Op duurzaamheid zijn de doelen toetsbaar: zo weinig mogelijk restafval en 65 procent recycling in 2035, 70 procent duurzame opwek in 2030, en energiearmoede die in 2030 niet boven het landelijk gemiddelde ligt. Daarnaast versterken we de circulaire economie door lokale ketens te sluiten en circulaire vaardigheden in het onderwijs te verankeren.

5.2 Doelen

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.2 Doelen

501.1 We ontwikkelen de drie grote kernen op basis van kansen en behoeften.

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.2 Doelen - 501.1 We ontwikkelen de drie grote kernen op basis van kansen en behoeften.

De drie grote kernen vervullen een belangrijke functie voor wonen, voorzieningen, werkgelegenheid en ontmoeting binnen de gemeente. We zetten in op een evenwichtige ontwikkeling van deze kernen, waarbij we aansluiten bij de specifieke kansen, opgaven en behoeften van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Daarbij besteden we aandacht aan woningbouw, bereikbaarheid, leefbaarheid, economische ontwikkeling, duurzaamheid en de kwaliteit van de openbare ruimte. Door maatwerk per kern te leveren, versterken we hun rol als aantrekkelijke en toekomstbestendige woon- en leefomgeving.

501.2 We bouwen woningen naar behoefte, passend bij de schaal, het karakter en de behoefte van elk afzonderlijk dorp.

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.2 Doelen - 501.2 We bouwen woningen naar behoefte, passend bij de schaal, het karakter en de behoefte van elk afzonderlijk dorp.

Onze dorpen vormen het hart van de mienskip en hebben ieder een eigen identiteit. Bij nieuwe woningbouw sluiten we aan bij de lokale behoefte en bij de omvang en het karakter van het dorp. We streven naar een goede balans tussen groei en behoud van de bestaande kwaliteiten, en werken tegelijk aan het verkleinen van het gat tussen vraag en aanbod, met oog voor de wensen van doel- en aandachtsgroepen.

502.1 We blijven werken aan de implementatie van de Omgevingswet.

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.2 Doelen - 502.1 We blijven werken aan de implementatie van de Omgevingswet.

De Omgevingswet vraagt om een andere manier van werken waarbij integraal denken, samenwerking en participatie centraal staan. We zetten vervolgstappen als het gaat om processen, systemen en werkwijzen om met de Omgevingswet beter in te kunnen spelen op de maatschappelijke behoeften. Het actualiseren van de omgevingsvisie en de transitie naar een definitief omgevingsplan zijn de grootste opgaves.

503.1 Streven naar zo weinig mogelijk restafval per inwoner en 65 procent van het huishoudelijk afval recyclen in 2035.

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.2 Doelen - 503.1 Streven naar zo weinig mogelijk restafval per inwoner en 65 procent van het huishoudelijk afval recyclen in 2035.

Afval is grondstof. Wij willen zo min mogelijk restafval en zo veel mogelijk hergebruik. Dat doen we samen met inwoners, scholen en Omrin, en via de milieustraat.

503.2 70 procent van de elektriciteit van de gehele gemeente wordt duurzaam opgewekt in 2030.

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.2 Doelen - 503.2 70 procent van de elektriciteit van de gehele gemeente wordt duurzaam opgewekt in 2030.

Wij willen een gezonde leefomgeving doorgeven aan de volgende generatie. Opwekking moet passen bij ons landschap. Een deel van de opwek organiseren we via energiehubs: lokale samenwerkingen waarin ondernemers en andere partijen samen energie opwekken, opslaan, omzetten en gebruiken, zodat het elektriciteitsnet efficiënter en duurzamer wordt benut.

503.3 De energiearmoede wordt zodanig verminderd dat deze in 2030 ten hoogste gelijk is aan het landelijk gemiddelde.

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.2 Doelen - 503.3 De energiearmoede wordt zodanig verminderd dat deze in 2030 ten hoogste gelijk is aan het landelijk gemiddelde.

Een hoge energierekening is voor veel huishoudens een zorg. Wij helpen inwoners hun woning te verduurzamen en hun energiekosten te verlagen, met advies, subsidies en leningen. De aandacht gaat vooral naar huishoudens met een laag inkomen en een slecht geïsoleerde woning.

503.4 We versterken de circulaire economie, in onze eigen bedrijfsvoering, in onze projecten en in lokale kringlopen.

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.2 Doelen - 503.4 We versterken de circulaire economie, in onze eigen bedrijfsvoering, in onze projecten en in lokale kringlopen.

Wij geven zelf het goede voorbeeld bij inkoop, aanbesteding en bedrijfsvoering. Bij alles wat we bouwen en aanleggen kijken we naar de milieukosten van materialen en naar hergebruik. Daarnaast helpen we organisaties om reststromen aan elkaar door te geven, en betrekken we het onderwijs zodat leerlingen de vaardigheden leren die de circulaire economie vraagt.

5.3 Beleidsdocumenten

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.3 Beleidsdocumenten
Beleidsdocumenten per onderwerp
Wonen
Woonvisie
Prestatieafspraken
KAW woonbehoefteonderzoek regio Noordoost-Fryslân 2025-2035
Woonopgave
Duurzaamheid
Friese energievisie
Transitievisie warmte
Beleidskader Zonne-energie
Ruimtelijke kwaliteit / RO / bouwen
Omgevingsvisie Dantumadiel
Beeldkwaliteitsplannen
Welstandsnota
Omgevingsplan

5.4 Verbonden partijen

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.4 Verbonden partijen
Verbonden partij Bijdrage aan beleidsdoelstellingen
Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO) De FUMO is de Friese vertaling van de landelijk in te stellen Regionale Uitvoeringsdiensten (RUD’s). Doel is kwaliteitsverbetering en verhoging van de efficiency van de uitvoering van wettelijke milieutaken van gemeenten en provincies.
Welstandszorg Hûs en Hiem Het voorzien van de gemeenten in de welstandsadvisering als bedoeld in de Woningwet en advisering over toepassing van de Monumentenwet.
Friese Energietafel (FET)

De Fet is een samenwerkingsverband van de gemeenten in Fryslân dat zich inzet voor schone energie in Fryslân. Doelen zijn om expertise, capaciteit en kennis te kunnen bundelen, energievraagstukken gezamenlijk te kunnen aanpakken,  meer grip en regie op samenhang in de uitvoering te krijgen en initiatieven te kunnen aanjagen en mogelijk maken.

Ovef

De Ovef is een organisatie t.b.v. de inkoop en het contractbeheer op het gebied van (groene) energie van de Friese overheden.  

Omrin 

Omrin is een afvalinzamelings- en verwerkersbedrijf van de Friese gemeenten.

 

5.5 Uniforme beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.5 Uniforme beleidsindicatoren
Uniforme beleidsindicatoren Eenheid Periode Gemeente Dantumadiel Nederland
Omvang huishoudelijk restafval Kg/inwoner 2024 196,00 148,00
Hernieuwbare elektriciteit % 2024 54,70 42,80
Nieuw gebouwde woningen Aantal per 1.000 woningen 2024 2,70 8,40
Demografische druk % 2026 87,30 71,30

 

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren

Uniforme beleidsindicatoren Toelichting Bron
Omvang huishoudelijk restafval Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. CBS
Hernieuwbare elektriciteit Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.  RWS
Nieuw gebouwde woningen Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. Basisregistratie adressen en gebouwen
Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. CBS

 

5.6 Overzicht baten en lasten

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.6 Overzicht baten en lasten
Bedragen x €1.000
Omschrijving Begroting 2027
Baten
501 Ruimtelijke ontwikkeling / ruimtelijke kwaliteit 675
502 Wonen 1.323
503 Milieu 1
508 Afvalbeleid en afval inzameling 2.791
Totaal Baten 4.790
Lasten
501 Ruimtelijke ontwikkeling / ruimtelijke kwaliteit -883
502 Wonen -1.943
503 Milieu -1.563
508 Afvalbeleid en afval inzameling -2.286
Totaal Lasten -6.675
Saldo baten en lasten -1.885
Onttrekkingen
590 Mutaties reserves programma 5 405
Totaal Onttrekkingen 405
Stortingen
590 Mutaties reserves programma 5 -178
Totaal Stortingen -178
Saldo onttrekkingen en stortingen 226