Programma 1: Ynwenner en Bestjoer

1.1 Waar gaat programma 1 'Ynwenner en Bestjoer' over?

Terug naar navigatie - Programma 1: Ynwenner en Bestjoer - 1.1 Waar gaat programma 1 'Ynwenner en Bestjoer' over?

Programmaportefeuillehouder:  A. Haga, R. Kempenaar

Het gemeentebestuur van Dantumadiel gaat voor een sterke autonome en herkenbare gemeente die dichtbij haar inwoners staat. De samenwerking tussen gemeente, inwoners en ondernemers staat daarbij centraal. Het opheffen van de centrumregeling zorgt ervoor dat hier de komende bestuursperiode nog meer de nadruk op komt te liggen. Het gemeentelijke bestuur komt daarmee de komende periode voor een grote uitdaging te staan als het gaat om de opbouw van de nieuwe organisatie en de bijbehorende ontvlechting van gemeente Noardeast Fryslân. De gemeente Dantumadiel gaat zich de komende tijd vol inzetten op de opbouw van een nieuwe eigen organisatie, waarbij Dantumadiel een toegankelijke organisatie wil zijn met focus op klantgerichte dienstverlening welke goed is toegesneden op de toekomst. Dit voortkomend uit de kernwaarde van het coalitieakkoord ‘Sosjaal en Tichtby’. Hierbij is de doelstelling om in ieder geval de dienstverlening op het niveau te behouden zoals het nu is en om alle inwoners een passend digitaal of fysiek kanaal te bieden om contact te zoeken met de gemeentelijke organisatie. Belangrijk speerpunt is om rekening te houden met de huidige krapte op de arbeidsmarkt. Dantumadiel wil inzetten op aantrekkelijk werkgeverschap en talentontwikkeling.

De basis voor een sterke autonome gemeente wordt gevormd door een robuuste financiële positie met oog voor structurele en incidentele kosten. Het opstellen van een toekomstbestendige lange termijn visie van de financiële positie en een overzichtelijke financiële verantwoording zullen hierbij de speerpunten zijn. 

Ook veiligheid is een kerntaak van de overheid en in het bijzonder ook van de gemeente. Het realiseren en behouden van een veilige woon- en leefomgeving is een terugkerend en actueel onderwerp en staat daarom altijd hoog op de politieke agenda. Hoewel de gemeente een regierol heeft als het gaat om veiligheid en ook de kaders voor het (integraal) veiligheidsbeleid vaststelt, opereert de gemeente in een speelveld met veel spelers (ketenpartners). Belangrijk is om op de samenwerking te blijven investeren. Tevens zal er verder worden ingezet op het voorkomen en bestrijden van ondermijning in de gemeente. Het gevoel van veiligheid wat wordt ervaren door de inwoners is daarbij een belangrijke maatstaaf.

Onze democratie is een groot goed. Daar is ook in Dantumadiel veel aandacht voor. Het is van belang dat inwoners centraal staan en invloed hebben op en de eigen woon- en leefomgeving. We bieden inwoners heldere kaders voor burgerparticipatie: we geven als overheid ruimte en duidelijkheid.

1.2 Doelen

Terug naar navigatie - Programma 1: Ynwenner en Bestjoer - 1.2 Doelen

101.1 De dienstverlening op het zelfde niveau behouden ondanks ontvlechting

Terug naar navigatie - Programma 1: Ynwenner en Bestjoer - 1.2 Doelen - 101.1 De dienstverlening op het zelfde niveau behouden ondanks ontvlechting

101 Dienstverlening

101.2 Aantrekkelijk werkgever worden in de nieuwe organisatie

Terug naar navigatie - Programma 1: Ynwenner en Bestjoer - 1.2 Doelen - 101.2 Aantrekkelijk werkgever worden in de nieuwe organisatie

101 Dienstverlening

101.2.1 Traineeships bieden en talent tot bloei laten komen.

Voortgang
G
Toelichting

Met de uitwerking van het traineeprogramma, ons jongerennetwerk Jong Dantumadiel en het online leerplatform Mijn Leerplein bieden we een diversiteit aan extra ontwikkelmogelijkheden  voor (jong) talent. Wat het traineeprogramma betreft, voeren we nu gesprekken rondom een provinciaal initiatief. De coördinatie ervan ligt bij Werken in Friesland en daarmee sluiten we  aan bij een groot aantal Friese gemeenten en de provincie.

Afgerond
Nee

101.2.2 Secundaire arbeidsvoorwaarden aantrekkelijk maken.

Voortgang
G
Toelichting

We bieden inmiddels een mooi pakket aan voorwaarden: reiskostenvergoeding voor woon-werk verkeer,  in overleg hybride werken, toegang tot het Alleo-platform (deel IKB flexibel en met belastingvoordeel door medewerkers te besteden), online leren via Mijn Leerplein en fruit op het werk. Daarnaast zijn er leerzame en/of gezellige activiteiten  vanuit Jong Dantumadiel en de Personeelsvereniging. 

Afgerond
Nee

101.2.3 Enthousiasmeren van studenten van de diverse scholen (LBO, MBO, HBO) in de regio.

Voortgang
G
Toelichting

Naast contacten en samenwerking met de RUG en NHL Stenden (HBO) is onze gemeente nu partner van het landelijke initiatief VMBO On Stage.  Verder hebben we waar mogelijk op alle niveaus stagiairs. 

Afgerond
Nee

101.2.4 Rol voor hogescholen bieden in de opbouw van de organisatie.

Voortgang
G
Toelichting

Gerealiseerd door het betrekken van de Universiteit Twente.

Afgerond
Ja

101.2.5 Een werkomgeving creëren waarin werknemers zich kunnen ontplooien.

Voortgang
G
Toelichting

Ontwikkeling en ontplooiing wordt zoveel mogelijk gestimuleerd door leidinggevenden. Door het ruime opleidingsbudget waren op diverse fronten opties: individuele professionalisering, ontwikkeling van vaardigheden, teamontwikkeling of vakgerichte trajecten. Ook zien we dat diverse collega's doorstromen via interne vacatures naar een andere functie.

Afgerond
Nee

102.1 Veilige woon- en leefomgeving versterken

Terug naar navigatie - Programma 1: Ynwenner en Bestjoer - 1.2 Doelen - 102.1 Veilige woon- en leefomgeving versterken

102 Veilige woon en leefomgeving

Onderzoek doen naar veiligheidsgevoel in de gemeente om doel SMART te kunnen maken.

102.1.1 Project veilig buitengebied uitvoering geven (gericht op ondermijning)

Voortgang
O
Toelichting

Het project veilig buitengebied is een doorlopende aanpak. Er ingezet op bewustwording door onze ondermijningscampagne Watsoesto. Ook is er een bewustwordingsavond georganiseerd voor agrariërs.

Een ander onderdeel van de aanpak (motie raad febr. 2024) is om het gesprek aan te gaan met agrarische ondernemingen en een bord "Samen tegen ondermijning" op te hangen bij de ondernemers. De uitvoering van de motie is ondergebracht bij de werkzaamheden van de boa's.  In 2026 komt er meer capaciteit beschikbaar komt voor deze aanpak. 

 

Afgerond
Nee

102.1.2 Project bedrijventerreinen (gericht op ondermijning)

Voortgang
G
Toelichting

In 2025 is er in november een integrale bedrijvencontrole uitgevoerd. In 2026 komt dit als going concern terug.

Afgerond
Ja

102.1.3 Biboscan uitvoering geven.

Voortgang
G
Toelichting

De raad heeft besloten om voor de uitvoering van het bibobbeleid budget beschikbaar te stellen voor een bibobonderzoeker. De vacature binnen team veiligheid is vervuld. Binnen het Team Uitvoering Sociaal domein zijn de werkzaamheden voor bibobonderzoek belegd bij de toezichthouders WMO/Jeugdwet.

Afgerond
Nee

102.1.4 Signaaltafel bijeenkomsten uitvoering geven.

Voortgang
G
Toelichting

Dit is een doorlopende aanpak van het LIO (Lokaal Informatie Overleg). Deze ondermijningstafel is in 2025 gestart. Om efficiënter te werken willen we het LIO in 2026 door ontwikkelen. 

Afgerond
Ja

102.1.5 Meerjarige visie ontwikkelen op inzet en prioritering toezichthouders publiek domein.

Voortgang
G
Toelichting

Het  VTH-beleid is vastgesteld.  Hierin is de visie op inzet en prioritering toezichthouders publiek domein zoals verwoord in de notitie Klaar voor de strijd opgenomen. 

Afgerond
Nee

102.1.6 Voorkomen jeugdoverlast door inzet jeugdboa en stakeholders.

Voortgang
G
Toelichting

Dit is een doorlopend proces en wordt meegenomen in de reguliere activiteiten bij de aanpak van jeugdgroepen. 

Afgerond
Ja

103.1 Burgerparticipatie faciliteren waar nodig en te handelen vanuit de ja mits houding

Terug naar navigatie - Programma 1: Ynwenner en Bestjoer - 1.2 Doelen - 103.1 Burgerparticipatie faciliteren waar nodig en te handelen vanuit de ja mits houding

103 Krachtig en eigentijds bestuur

104.1 Robuuste financiële positie behouden zowel incidenteel als structureel

Terug naar navigatie - Programma 1: Ynwenner en Bestjoer - 1.2 Doelen - 104.1 Robuuste financiƫle positie behouden zowel incidenteel als structureel

104 Gezond financieel beleid voor de lange termijn

104.1.1 Lange termijn visie opstellen financiële situatie.

Voortgang
G
Toelichting

Met de nota "kaders risicomanagement en weerstandsvermogen per 1-1-2024" is opvolging gegeven aan de programmadoelen "robuuste financiële positie behouden zowel incidenteel als structureel" en "lange termijn visie opstellen financiële positie".  Besluitvorming was in de raad van 27 februari 2024.  In de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing in de Begroting 2026 en de Jaarrekening 2025 is dit meegenomen. 

Afgerond
Ja

104.1.2 Beheersbaar houden van de exploitatiekosten van de organisatie te benchmarken aan de huidige kosten van de centrumregeling.

Voortgang
G
Toelichting

Het eerste echte peilmoment om de exploitatiekosten te toetsen was bij de Jaarstukken 2024. Bij de Jaarstukken 2024 zijn geen structurele afwijkingen gesignaleerd van de begroting. De beheersing van de exploitatiekosten blijven we volgen middels de tussentijdse rapportages en de jaarstukken, zo ook bij de voorliggende jaarstukken.

Daarnaast zijn de exploitatiekosten van de gemeente onderwerp van onderzoek in het programma Dantumadiel 2027. Hierbij worden de kosten eveneens gebenchmarkt aan andere gemeenten.

Afgerond
Nee

104.1.3 Meetbaar maken in samenwerking met financiën (dashboard)

Voortgang
G
Toelichting

In 2024 zijn we voor de rapportage van de P&C-documenten overgestapt van de rapportage tool Begroten en Verantwoorden (B&V) naar Pepperflow in combinatie met de Begrotingsapp. Een stap voorwaarts die ook de wijze van rapporteren op de voortgang van  activiteiten heeft verbeterd. Naast voornoemde ontwikkeling wordt vanaf de 2e Turap 2024 ook gerapporteerd op grote projecten voor zowel de voortgang als de financiën. Voor 2025 lag de focus op het door ontwikkelen van de P&C rapportages in Pepperflow.

Afgerond
Nee

1.3 Beleidsdocumenten

Terug naar navigatie - Programma 1: Ynwenner en Bestjoer - 1.3 Beleidsdocumenten
Beleidsdocumenten per onderwerp
Dienstverlening
Programmaplan Opbouw Dantumadiel 2024 
Visie ‘Dantumadiel krijgt het voor elkaar’
Veilige woon en leefomgeving
Veiligheidsagenda 2024-2027
Regionaal Beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 2024 – 2027 (Politie)
Fries Regionaal crisisplan 
Deelplan bevolkingszorg 
Deelplan crisiscommunicatie 
Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Fryslân 2024 
Samenwerkingsovereenkomst  Zorg en Veiligheidshuis 2019 e.v. 
Meerjarenplan Zorg en Veiligheidshuis Fryslân 2024-2028 
De Friese Norm 2022
Subsidieregeling initiatieven jaarwisseling Dantumadiel 
Nadere regels carbidschieten Dantumadiel 
Beleidsregels bestuurlijke handhaving drugscriminaliteit gemeente Dantumadiel
Beleidsregel coffeeshops gemeente Dantumadiel 
Beleidsregels Wet aanpak woonoverlast gemeente Dantumadiel 2024
Krachtig en eigentijds bestuur
Raadsakkoord 2022-2026
Coalitieakkoord ‘Sosjaal en Tichtby’
Sociaal Economisch Masterplan en Agenda Netwerk Noordoost (ANNO)
Gezond financieel beleid voor de lange termijn
Financiële beleidsdocumenten (begroting, meerjarenraming, jaarrekening en perspectiefnota)
Financiële verordening gemeente Dantumadiel 2025 (Artikel 212 van de Gemeentewet)

1.4 Verbonden partijen

Terug naar navigatie - Programma 1: Ynwenner en Bestjoer - 1.4 Verbonden partijen
Verbonden partij Bijdrage aan beleidsdoelstellingen
Veiligheidsregio Fryslân (VRF), onderdeel veiligheid Belangrijke partner bij het realiseren van een veilige woon- en leefomgeving.
Vereniging van Friese Gemeenten De VFG behartigt de belangen voor alle Friese gemeenten, totaal 18.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten De VNG behartigt de belangen voor alle Nederlandse gemeenten.
K80 De K80 zet in op lobby voor kleine gemeenten en kennisdeling.
RIEC Biedt ondersteuning in de strijd tegen ondermijnende criminaliteit.
Veiligheidshuis Fryslân Biedt persoonsgerichte aanpak van domein-overstijgende en complexe zorg- en veiligheidsproblemen.

1.5 Uniforme beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - Programma 1: Ynwenner en Bestjoer - 1.5 Uniforme beleidsindicatoren
Uniforme beleidsindicatoren Eenheid Periode Gemeente Dantumadiel Nederland
Formatie Fte per 1.000 inwoners 2025 8,6 n.v.t.
Bezetting Fte per 1.000 inwoners 2025 8,6 n.v.t.
Apparaatskosten Kosten per inwoner 2025 1.049,58 n.v.t.
Externe inhuur Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen 2025 4 n.v.t.
Verwijzingen Halt Aantal verwijzingen per 1.000 inwoners 2025 3 10
Winkeldiefstallen Aantal per 1.000 inwoners 2025 0,4 2
Geweldsmisdrijven Aantal per 1.000 inwoners 2025 4,3 11,2
Diefstallen uit woning Aantal per 1.000 inwoners 2025 03 0,4
Vernielingen en beschadigingen
(in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners 2025 2 4

 

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren

Uniforme beleidsindicatoren Toelichting Bron
Formatie Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari, uitgedrukt in fte per 1.000 inwoners. Eigen gegevens
Bezetting Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is (inclusief boventallige werknemers), dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan. Het aantal fte wordt uitgedrukt per 1.000 inwoners. Eigen gegevens
Apparaatskosten Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken.  Eigen gegevens
Externe inhuur   Eigen begroting
Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per jaar per 1000  inwoners van jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen. Deze jongeren worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Bureau Halt
Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. CBS
Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). CBS
Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. CBS
Vernielingen en beschadigingen
(in de openbare ruimte)
Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een  criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. CBS

 

1.6 Overzicht baten en lasten

Terug naar navigatie - Programma 1: Ynwenner en Bestjoer - 1.6 Overzicht baten en lasten
Bedragen x €1.000
Omschrijving Primitieve begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaarrekening 2025 Verschil 2025
Baten
101 Bestuur 0 0 128 128
102 Dienstverlening 296 296 314 18
103 Veiligheid 43 43 52 9
Totaal Baten 340 340 494 155
Lasten
101 Bestuur -1.662 -1.969 -2.175 -206
102 Dienstverlening -1.254 -632 -770 -138
103 Veiligheid -2.102 -2.202 -2.205 -3
Totaal Lasten -5.017 -4.803 -5.149 -346
Saldo baten en lasten -4.678 -4.463 -4.655 -192
Onttrekkingen
190 Mutaties reserves programma 1 0 115 76 -39
Totaal Onttrekkingen 0 115 76 -39
Saldo onttrekkingen en stortingen 0 115 76 -39

Toelichting op de verschillen

Terug naar navigatie - Programma 1: Ynwenner en Bestjoer - Toelichting op de verschillen

Bedragen x € 1.000

Onderdeel Omschrijving Verschil 2025 Incidenteel (I) / Structureel (S)
Baten      
101 Bestuur      
  Gedeeltelijke vrijval voorziening overbezetting ontvlechting. De voorziening moet o.b.v. de faktuur overbezetting totaal € 200.000 zijn, rest kan vrijvallen.  128 I
102 Dienstverlening      
  Hogere baten dan begroot, er zijn in 2025 (3424st)  meer reisdocumenten afgegeven dan t.o,v. 2024  (3199 st) 57 I
  Verschillen kleiner dan € 50.000 -39 I
103 Veiligheid      
  Verschillen kleiner dan € 50.000 9 I/S
Totaal baten   155  
       
Lasten      
101 Bestuur      
 

De hogere dotatie wordt veroorzaakt door de  geactualiseerde actuariele berekeningen van de pensioenvoorziening  en ophoging  door toepassing van de dekkingsgraad van het ABP (119%) .  Gemeenten zijn wettelijk verplicht de pensioenvoorzieningen aan te passen zodat deze aansluit op bovengenoemde berekeningen.  Per 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers over naar het ABP. Door deze overstap moet de gemeente vanaf de jaarrekening 2025 rekening houden met de dekkingsgraad van het ABP en deze toepassen op de berekening van de pensioenvoorziening.

-261 I
  Verschillen kleiner dan € 50.000

55

I
102 Dienstverlening      
  Hogere kosten door hogere stuksprijs (verhoging  3,5%) op de inkoop van reisdocumenten bij het Rijk. Tevens zijn er in 2025 meer reisdocumenten uitgegeven in 2025 (3424st) t.o.v. 2024 (3199 st)  -75 I
       
  Verschillen kleiner dan € 50.000 -63 I/S
103 Veiligheid      
  Verschillen kleiner dan € 50.000 -2 I/S
Totaal lasten   --346  
       
Toevoegingen aan reserves      
  Geen verschillen 0  
Totaal toevoegingen aan reserves  

0

 
       
Onttrekkingen aan reserves      
  Verschillen kleiner dan € 50.000 -39 I
Totaal onttrekkingen aan reserves   -39  
       
Totaal saldo verschil   -231