Programma 5: Wenjen en Omjouwing

5.1 Waar gaat programma 5 ‘Wenjen en Omjouwing’ over?

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.1 Waar gaat programma 5 ‘Wenjen en Omjouwing’ over?

Programmaportefeuillehouder: K. Wielstra, W. Strikwerda

De gemeente Dantumadiel wil investeren in de toekomst. Het woningtekort en de hoge energieprijzen zijn de grootste uitdagingen op dit gebied. Duurzaam wonen en aanbod van woningen is in korte tijd van groot belang geworden. Dantumadiel wil daarom de regie pakken op het aanbieden van sociale huur- en sociale koopwoningen en daarmee de doorstroom bevorderen en zo veel mogelijk inspelen op de woonbehoefte van onze inwoners. Hierbij wil Dantumadiel creatief en flexibel zijn, en verder kijken dan de traditionele woonvormen. Denk aan actief grondbeleid, kangoeroewoningen en flexibel wonen. Daarnaast dienen procedures versneld te worden om beter te kunnen inspelen op de woonbehoefte van onze inwoners. De nieuwe omgevingswet biedt hier goede kansen en mogelijkheden voor.

Een belangrijke opgave voor de komende periode is om onze lokale samenleving duurzamer te maken. Veel bestaande woningen dienen verduurzaamd te worden. Dantumadiel wil onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om dit aan te pakken en samenwerken met de inwoners. Het opzetten van lokale energiecoöperaties wordt gestimuleerd en we helpen inwoners om hun eigen woning (beter) te isoleren en om energiebesparende middelen toe te passen. Tevens heeft de gemeente een biodivers, ecologisch en duurzaam groenbeleid en wil zij ook de inwoner stimuleren om hier aan bij te dragen. Dantumadiel wil inzetten op het bevorderen van een circulaire economie. Bedrijven worden gestimuleerd en ondersteund om samen te werken aan het omzetten van afvalstromen in grondstofstromen. Er wordt gestreefd naar een reductie van huishoudelijk afval. Er wordt gewerkt aan een ‘Plan voor het dorp van de toekomst’: een plan dat actief aandacht geeft aan de ambitie om op een innovatieve manier aan de slag te gaan het veranderende klimaat en de energietransitie.

5.2 Doelen

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.2 Doelen

501.1 In de komende 4 jaar worden er 200 extra wooneenheden gerealiseerd vanuit sociaal oogpunt naast de bestaande productie, waarbij de gemeente de regierol behoudt.

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.2 Doelen - 501.1 In de komende 4 jaar worden er 200 extra wooneenheden gerealiseerd vanuit sociaal oogpunt naast de bestaande productie, waarbij de gemeente de regierol behoudt.

501 Wonen

502.1 De hoeveelheid huishoudelijk restafval naar maximaal 100kg per inwoner per jaar in 2025.

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.2 Doelen - 502.1 De hoeveelheid huishoudelijk restafval naar maximaal 100kg per inwoner per jaar in 2025.

502 Duurzaamheid

502.2 70% van de elektriciteit van de gehele gemeente wordt duurzaam opgewekt in 2030 en een besparing creëren van 1,5% procent energie per jaar.

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.2 Doelen - 502.2 70% van de elektriciteit van de gehele gemeente wordt duurzaam opgewekt in 2030 en een besparing creëren van 1,5% procent energie per jaar.

502 Duurzaamheid

502.3 De energiearmoede wordt zodanig verminderd dat in 2030 alle inwoners blijvend in hun energiebehoefte kunnen voorzien op basis van een maatschappelijk verantwoord niveau van levensonderhoud.

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.2 Doelen - 502.3 De energiearmoede wordt zodanig verminderd dat in 2030 alle inwoners blijvend in hun energiebehoefte kunnen voorzien op basis van een maatschappelijk verantwoord niveau van levensonderhoud.

502 Duurzaamheid

503.1 De kwaliteit en aantrekkelijkheid van de woningvoorraad en woonomgeving verbeteren en te verduurzamen.

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.2 Doelen - 503.1 De kwaliteit en aantrekkelijkheid van de woningvoorraad en woonomgeving verbeteren en te verduurzamen.

503 Ruimtelijke kwaliteit / RO / bouwen

5.4 Verbonden partijen

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.4 Verbonden partijen
Verbonden partij Bijdrage aan beleidsdoelstellingen
Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO) De FUMO is de Friese vertaling van de landelijk in te stellen Regionale Uitvoeringsdiensten (RUD’s). Doel is kwaliteitsverbetering en verhoging van de efficiency van de uitvoering van wettelijke milieutaken van gemeenten en provincies.
Welstandszorg Hûs en Hiem Het voorzien van de gemeenten in de welstandsadvisering als bedoeld in de Woningwet en advisering over toepassing van de Monumentenwet.
Friese Energietafel (FET) De Fet is een samenwerkingsverband van de gemeenten in Fryslân dat zich inzet voor schone energie in Fryslân. Doelen zijn om expertise, capaciteit en kennis te kunnen bundelen, energievraagstukken gezamenlijk te kunnen aanpakken,  meer grip en regie op samenhang in de uitvoering te krijgen en initiatieven te kunnen aanjagen en mogelijk maken.

5.5 Uniforme beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.5 Uniforme beleidsindicatoren
Uniforme beleidsindicatoren Eenheid Periode Gemeente Dantumadiel Nederland
Omvang huishoudelijk restafval Kg/inwoner 2024 196,00 148,00
Hernieuwbare elektriciteit % 2022 42,60 32,50
Nieuw gebouwde woningen Aantal per 1.000 woningen 2024 2,70 8,40
Demografische druk % 2025 85,80 70,70

 

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren

Uniforme beleidsindicatoren Toelichting Bron
Omvang huishoudelijk restafval Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. CBS
Hernieuwbare elektriciteit Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.  RWS
Nieuw gebouwde woningen Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. Basisregistratie adressen en gebouwen
Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. CBS

 

5.6 Overzicht baten en lasten

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - 5.6 Overzicht baten en lasten
Bedragen x €1.000
Omschrijving Primitieve begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaarrekening 2025 Verschil 2025
Baten
501 Ruimtelijke ontwikkeling / ruimtelijke kwaliteit 1.065 1.127 612 -515
502 Wonen 272 2.044 2.592 548
503 Milieu 363 3.735 1.392 -2.342
508 Afvalbeleid en afval inzameling 2.303 2.370 2.326 -44
Totaal Baten 4.003 9.276 6.922 -2.354
Lasten
501 Ruimtelijke ontwikkeling / ruimtelijke kwaliteit -1.638 -2.516 -511 2.005
502 Wonen -944 -1.974 -1.057 917
503 Milieu -1.322 -4.683 -2.221 2.462
508 Afvalbeleid en afval inzameling -1.800 -1.878 -1.942 -64
Totaal Lasten -5.704 -11.050 -5.731 5.319
Saldo baten en lasten -1.701 -1.774 1.191 2.965
Onttrekkingen
590 Mutaties reserves programma 5 310 2.516 520 -1.996
Totaal Onttrekkingen 310 2.516 520 -1.996
Stortingen
590 Mutaties reserves programma 5 0 -2.306 -2.306 0
Totaal Stortingen 0 -2.306 -2.306 0
Saldo onttrekkingen en stortingen 310 210 -1.786 -1.996

Toelichting op de verschillen

Terug naar navigatie - Programma 5: Wenjen en Omjouwing - Toelichting op de verschillen

Bedragen x € 1.000

Onderdeel Omschrijving Verschil 2025 Incidenteel (I) / Structureel (S)
Baten      
501 Ruimtelijke ontwikkeling / Ruimtelijke kwaliteit      
  Baten grondexploitaties woningbouw vanuit verkopen en mutaties. Zie ook paragraaf grondbeleid. -514 I
  Overige verschillen kleiner dan €50.000. -1 I/S
502 Wonen      
  Er zijn meer aanvragen gedaan ten behoeve van de leges titel 2 bouw en woningen dan verwacht. Daardoor zijn er meer leges ontvangen dan begroot. 140 I
  Er is een tweede last onder dwangsom opgelegd om een overtreding met betrekking tot de opslag van mest ongedaan te maken. Deze gebeurtenis heeft plaatsgevonden na de 2e turap en daardoor niet opgenomen in de begroting. Er is niet binnen de gestelde termijn gehoor gegeven aan het verzoek om de overtreding te beëindigen. Hierdoor wordt de dwangsom verbeurd. De opgelegde dwangsom is grotendeels als oninbaar verklaart, zie ook programma Overhead, en heeft daardoor gering effect op het resultaat. 375 I
  Overige verschillen kleiner dan €50.000. 33 I/S
503 Milieu      
  Dit betreffen de vooruit ontvangen middelen voor de Aanpak energiearmoede. Hiervoor heeft de gemeente een subsidie ontvangen van het Rijk. Het resterende budget wordt doorgeschoven naar 2026. Aan de lastenkant is hetzelfde bedrag opgenomen. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.
-342 I
  Dit betreffen de vooruit ontvangen middelen voor de Lokale Aanpak Isolatie. Hiervoor heeft de gemeente een subsidie ontvangen van het Rijk. Het resterende budget wordt doorgeschoven naar 2026. Aan de lastenkant is hetzelfde bedrag opgenomen. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.
-1.840 I
  Dit betreffen de vooruit ontvangen middelen voor tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Hiervoor heeft de gemeente een subsidie ontvangen van het Rijk. Het resterende budget wordt doorgeschoven naar 2026. Aan de lastenkant is hetzelfde bedrag opgenomen. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.
-292 I
  Dit betreffen de ontvangen middelen voor de subsidieregeling Natuurvriendelijk isoleren Fryslân. Hiervoor heeft de gemeente een subsidie ontvangen van de provincie. De middelen zijn niet in de begroting opgenomen.  Aan de lastenkant is hetzelfde bedrag opgenomen. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.
135 I
  Overige verschillen kleiner dan €50.000. -3 I/S
508 Afvalbeleid en afval inzameling      
  Verschillen kleiner dan €50.000. -44 I/S
Totaal baten   -2.354  
       
Lasten      
501 Ruimtelijke ontwikkeling / Ruimtelijke kwaliteit      
  Lasten grondexploitaties woningbouw vanuit verkopen en mutaties. Zie ook paragraaf grondbeleid.
1.099 I
  De werkzaamheden voor een definitieve implementatie van de omgevingswet worden in de komende jaren uitgevoerd. Het project wordt gedekt uit de algemene reserve en heeft daardoor geen invloed op het resultaat.
915 I
  Het wenplan Driezum is onherroepelijk vastgesteld. Met het vaststellen kan het voorbereidingskrediet (anterieure overeenkomst) afgesloten worden, het restant is een voordeel op de exploitatie. 62 I
  Overige verschillen kleiner dan €50.000 -71 I/S
502 Wonen      
  Voor het Volkshuisvestingsfonds zijn er in 2025 nog geen uitgaven gedaan. Het volkshuisvestingsfonds wordt gedekt door de bestemmingsreserve volkshuisvestingsfonds. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.
766 I
  De aanleg van woonwagenstandplaatsen binnen de gemeente is nog niet gerealiseerd. Het project wordt gedekt uit de algemene reserve en heeft daardoor geen invloed op het resultaat.
137 I
  Gedeelte van het project dorpsbiografieën wordt in 2026 uitgevoerd. Het project wordt gedekt uit de algemene reserve en heeft daardoor geen invloed op het resultaat.  52 I
  Overige verschillen kleiner dan €50.000. -38 I/S
503 Milieu      
  Lokale Aanpak Isolatie, zie ook baten. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.
1.840 I
  Aanpak energiearmoede, zie ook baten. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.
342 I
  Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE), zie ook baten. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.
292 I
  Subsidieregeling Natuurvriendelijk isoleren Fryslân, zie ook baten. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat. 
-135 I
  Voor de Bosk fase 2 is een subsidieregeling ingesteld voor het stimuleren van het gebruik van biobased isolatiematerialen en regenwaterhergebruik. Er is nog geen gebruik gemaakt van deze regeling in 2025 en wordt doorgeschoven naar 2026. De regeling wordt gedekt uit de algemene reserve en heeft daardoor geen invloed op het resultaat.  109 I
  Overige verschillen kleiner dan €50.000. 14 I/S
508 Afvalbeleid en afval inzameling      
  Verschillen kleiner dan €50.000. -64 I/S
Totaal lasten   5.319  
       
Toevoegingen aan reserves      
  Geen verschillen 0  
Totaal toevoegingen aan reserves   0  
       
Onttrekkingen aan reserves      
  Omgevingswet, zie 501 Ruimtelijke ontwikkeling / ruimtelijke kwaliteit. -915 I
  Aanleg woonwagenstandplaatsen, zie 502 Wonen.
-137 I
  Dorpsbiografieën, zie 502 Wonen. -52 I
  Subsidieregeling biobased en regenwaterhergebruik de Bosk Fase 2, zie 503 Milieu.
-109 I
  Volkshuisvestingsfonds, zie 502 wonen. -766 I
  Overige verschillen kleiner dan €50.000.
-17 I
Totaal onttrekkingen aan reserves   -1.996  
       
Totaal saldo verschil   969